Pustelnik i opat z Prowansji, bardzo czczony w średniowieczu. Według legendy, gdy odprawiał Mszę za władcę wstydzącego się wyznać grzech, zapis winy w księdze trzymanej przez anioła stopniowo znikał.

Według średniowiecznej tradycji Idzi pochodził z Aten. Opuścił ojczyznę i osiadł jako pustelnik w lesie w krainie Gard, w Prowansji. Legenda mówi, że karmiła go mlekiem łania, która codziennie przychodziła do jego groty.

Pewnego dnia król Wizygotów, polując, ścigał zwierzę aż do kryjówki pustelnika i dopiero tam wypuścił strzałę. W popularnej wersji legendy strzała zraniła samego Idziego, który osłaniał łanię. Chcąc wynagrodzić zbezczeszczenie tego miejsca, władca ufundował wielki klasztor, od którego wzięła nazwę miejscowość Saint-Gilles-du-Gard. Idzi został jego opatem.

Z Idzim wiąże się też wydarzenie eucharystyczne. Przed zwycięską bitwą z Saracenami pod Poitiers Karol Młot – jak podaje plansza – dopuścił się ciężkiego grzechu z własną siostrą. Dręczyło go sumienie, lecz wstyd nie pozwalał mu wyznać winy. Udał się więc do Prowansji, do słynnego opata, i prosił o przebaczenie, nie wyjawiając jednak, co uczynił.

Idzi odprawił w jego intencji Mszę Świętą. W jej trakcie przy ołtarzu ukazał się anioł z księgą, w której zapisany był grzech władcy. Opat nie przerwał celebracji, a litery bladły, aż zupełnie zniknęły – znak, że wina została odpuszczona. Tę scenę przedstawia słynny obraz „Msza św. Idziego” z National Gallery w Londynie.

Kult Idziego rozszedł się po całej Europie, a jego opactwo stało się ważnym etapem na drodze do Santiago de Compostela. Dotarł także do Polski: według kroniki Galla Anonima książę Władysław Herman i jego żona Judyta wysłali do Saint-Gilles dary z prośbą o potomka, a wkrótce urodził się Bolesław Krzywousty. Tradycja łączy z tym wydarzeniem kościoły św. Idziego w Inowłodzu i u stóp Wawelu w Krakowie. Wspomnienie świętego przypada 1 września.